Thứ Bảy, ngày 31 tháng 10 năm 2020

Ảnh hưởng của dịch Covid-19 đối với hoạt động của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long

Ngày đăng:08:31 12/10/2020
Lượt xem: 371
Cỡ chữ
Sức khỏe của các ngân hàng thương mại (NHTM) phụ thuộc rất lớn vào sức khỏe của doanh nghiệp (DN) nói riêng và nền kinh tế nói chung.
Vì thế, khi các DN và nền kinh tế bị ảnh hưởng do dịch Covid-19 thì các ngân hàng bị ảnh hưởng trực tiếp nhất; đặc biệt là doanh thu từ hoạt động tín dụng vì nó chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu của các ngân hàng. Diễn biến của dịch Covid-19 ngày càng phức tạp và khó lường, ảnh hưởng của dịch bệnh này đến hoạt động của các ngân hàng đã và đang bộc lộ rõ nét ở một số khía cạnh như hoạt động tác nghiệp hằng ngày; tăng trưởng dư nợ tín dụng; lợi nhuận và vấn đề nợ xấu. Tuy nhiên, dịch Covid-19 cũng là một cơ hội để các ngân hàng nhìn lại chính mình với những thiếu sót, hạn chế trong quá trình hoạt động và từ đó có những giải pháp khắc phục. 
 
1. Đặt vấn đề
 
Bước sang năm 2020, thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã chứng kiến sự bùng phát khủng khiếp của dịch bệnh Covid-19, ảnh hưởng nặng nề đến mọi mặt hoạt động của con người, các DN cũng như các NHTM. Dịch bệnh đã gây ra những hậu quả khôn lường: Hàng trăm ngàn người chết, nhiều quốc gia đã phải đóng cửa các cơ sở thương mại, sản xuất đình đốn, chính phủ các nước phải đưa ra các gói cứu trợ cho y tế, hỗ trợ DN và người dân trong cơn nguy nan,... Nhiều ngân hàng như Scotiabank, Canadian Imperial Bank of Commerce, Royal Bank of Canada,... đều dự báo nguy cơ khủng hoảng tài chính rất lớn (Đỗ Thị Thủy, 2020). 
 
Đối với hệ thống ngân hàng Việt Nam, tính đến thời điểm 19/6/2020, tổng phương tiện thanh toán tăng 4,59% so với cuối năm 2019 (cùng thời điểm năm 2019 tăng 6,05%); huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 4,35% (cùng thời điểm năm 2019 tăng 6,09%); tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế đạt 2,45% (cùng thời điểm năm 2019 tăng 6,22%) và đây là mức tăng trưởng tín dụng thấp nhất của thời điểm ngày 19/6/2020 từ năm 2016 đến năm 2020¹. Ngoài ra, theo báo cáo tài chính của 26 ngân hàng đã công bố, có đến 11 ngân hàng sụt giảm lợi nhuận trong quý I/2020 so với cùng kỳ, trong đó có một số ngân hàng lớn như Vietcombank, Vietinbank, MBBank, Sacombank,… Điều này xuất phát từ bốn nguyên nhân sau: (i) Lãi thuần bị thu hẹp do cầu tín dụng giảm bớt, ảnh hưởng từ những biện pháp hỗ trợ khách hàng như giảm lãi suất cho vay, giãn, miễn lãi theo Thông tư số 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020; (ii) Doanh thu từ phí dịch vụ giảm do các chính sách miễn/giảm phí, thu từ hoạt động thanh toán, bảo lãnh giảm; (iii) Chi phí dự phòng rủi ro tăng lên do chất lượng tín dụng suy giảm; (iv) Chi phí hoạt động tăng do năng suất lao động giảm khi phải làm việc từ xa; phát sinh thêm chi phí để bảo hộ cho người lao động,… Chính vì thế, nhiều lãnh đạo ngân hàng dự báo, trong năm 2020, lợi nhuận sẽ sụt giảm mạnh do chịu ảnh hưởng trực tiếp từ dịch bệnh Covid-19.
 
2. Ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến hoạt động của các NHTM trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long 
 
2.1. Ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Long 
 
Nhìn chung, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Vĩnh Long tính đến hết tháng 6/2020 cũng chưa thực sự khôi phục và phát triển mạnh trở lại so với bình thường. Mặc dù các ngành thương mại, dịch vụ đạt mức tăng khá trong tháng 5 và tháng 6 nhưng sản xuất công nghiệp thì lại có xu hướng giảm mạnh bắt đầu từ quý II/2020 do không có hợp đồng sản xuất mới được ký kết, thị trường tiêu thụ sản phẩm bị co hẹp, nhiều DN phải tiến hành cắt giảm giờ làm, giảm lực lượng lao động.
 
Trong 6 tháng đầu năm 2020, kinh tế tỉnh Vĩnh Long đối mặt với nhiều khó khăn bởi ảnh hưởng của dịch Covid-19, cùng với đó là hạn xâm nhập mặn, dịch bệnh trên cây trồng và vật nuôi chưa được khống chế triệt để,... đã làm cho tốc độ tăng trưởng của tỉnh tăng trưởng chậm. Theo số liệu báo cáo của Cục Thống kê tỉnh Vĩnh Long, so với cùng kỳ năm 2019 thì tốc độ tăng của tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) 6 tháng đầu năm 2020 thấp hơn 4,55 điểm phần trăm, chủ yếu là do chịu ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nên doanh thu từ khu vực III (dịch vụ) bị giảm mạnh 58,78%.
 
Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn được 4.716 tỷ đồng, đạt 65,86% dự toán năm, tăng 34,18% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu được 1.600 tỷ đồng, vượt 17,65% dự toán năm, tăng 173,23%. Tổng chi ngân sách địa phương được 3.706 tỷ đồng, đạt 39,82% dự toán năm, giảm 17,75% so với cùng kỳ; trong đó, chi thường xuyên thực hiện được 2.205 tỷ đồng, đạt 42,02% dự toán năm, giảm 1,55%.
 
Bên cạnh đó, trong 6 tháng đầu năm 2020, số DN đăng ký thành lập mới giảm 6,02%; số DN tạm ngưng hoạt động tăng 8,64%; số DN giải thể tăng 20%; số vốn đăng ký giảm 10,48%; số DN chấm dứt hoạt động sản xuất kinh doanh, hoàn tất thủ tục giải thể tự nguyện tăng 20% so với cùng kỳ năm trước.
 
Về hoạt động xuất nhập khẩu: Tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh Vĩnh Long 6 tháng đầu năm 2020 đạt 249,5 triệu USD, giảm 5,84% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều mặt hàng có giá trị xuất khẩu giảm mạnh. Cụ thể: Túi xách, ví, vali, mũ và ô dù giảm 37,82%; sản phẩm mây, tre, cói và thảm giảm 30,55%; hàng dệt may giảm 10,68%; hàng rau quả giảm 29,81%; hàng thủy sản giảm 39,53%;... Trong khi đó, tình hình nhập khẩu hàng hóa vẫn tương đối thuận lợi và tăng trưởng khá. Tổng giá trị nhập khẩu đạt 113 triệu USD, tăng 16,35% so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể: Gỗ và sản phẩm từ gỗ tăng 106,49%; vải các loại tăng 82,23%; nguyên phụ liệu dệt, may, da, giày tăng 14,96%,…
 
2.2. Ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến hoạt động của các NHTM trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long 
 
Sức khỏe của các NHTM phụ thuộc rất lớn vào sức khỏe của DN nói riêng và nền kinh tế nói chung, vậy nên khi các DN và nền kinh tế bị ảnh hưởng của dịch Covid-19 thì các NHTM cũng bị ảnh hưởng trực tiếp. Sự ảnh hưởng này thể hiện ở một số mặt sau đây:
 
Về tình hình huy động vốn
 
Trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, nhiều ngân hàng trên địa bàn tỉnh cho biết hoạt động huy động vốn gặp nhiều khó khăn. Sở dĩ huy động vốn của ngân hàng có chiều hướng giảm do các ngân hàng gặp khó khăn trong việc cho vay khi cầu tín dụng giảm. Vì thế, lãi suất huy động vốn cũng giảm theo do không còn áp lực cạnh tranh khi thanh khoản dồi dào. Đặc biệt là Agribank, Vietinbank, BIDV, Sacombank và Vietcombank, chiếm gần 70% tổng tiền gửi của hệ thống ngân hàng trên địa bàn, đều có sự điều chỉnh giảm lãi suất huy động đối với các khoản tiền gửi tiết kiệm từ 6 tháng trở lên từ 0,1% - 0,5%/năm tùy từng kỳ hạn (thực hiện điều chỉnh  theo Quyết định 419/QĐ-NHNN ngày 16/3/2020 và Quyết định số 919/QĐ-NHNN ngày 12/5/2020). Tính đến ngày 30/6/2020, vốn huy động của các NHTM tỉnh Vĩnh Long đạt 41.041 tỷ đồng, tăng 4,6% so với ngày 31/12/2019, thấp hơn so với mức tăng 8,03% của cùng kỳ năm 2019. Trong đó, tiền gửi tiết kiệm đạt 30.345 tỷ đồng, chiếm 73,94% trên tổng nguồn vốn huy động, tăng 1,49% so với đầu năm 2020.
 
Mặt khác, trong giai đoạn dịch Covid-19, giá vàng trong nước và quốc tế biến động lớn. Điều này đã ảnh hưởng đến tâm lý đầu tư của nhiều người. Do đó, tại một số ngân hàng xảy ra tình trạng khách hàng rút tiền tiết kiệm chuyển sang đầu tư vàng hoặc bất động sản vì lãi suất tại thời điểm này đã giảm, không còn thu hút khách hàng. (Bảng 1)

 
Về tình hình tăng trưởng tín dụng 
 
Tốc độ tăng trưởng tín dụng bị ảnh hưởng rõ rệt khi nhu cầu vay vốn của nhiều DN sụt giảm do không tìm được đầu ra cho sản phẩm,... Bên cạnh đó, nhu cầu vay vốn của khách hàng cá nhân cũng giảm mạnh do thu nhập không ổn định, thậm chí bị sụt giảm do cắt giảm giờ làm, nghỉ việc tạm thời. Theo Ella Zoe Doan (2020), Covid-19 sẽ làm chi tiêu hộ gia đình giảm bình quân 15% với các lĩnh vực như giáo dục, nhà cửa, ăn uống, giải trí,… Khi tổng chi tiêu của người dân sụt giảm thì nhu cầu vay tiêu dùng cũng sẽ giảm tương ứng. 
 
Nhằm tạo điều kiện giúp các DN trên địa bàn vượt qua giai đoạn khó khăn, các NHTM đã tiếp tục triển khai các gói tín dụng với lãi suất cho vay mới thấp hơn khoảng từ 0,5% - 2%/năm so với mặt bằng lãi suất cho vay thông thường tùy theo chính sách hỗ trợ từng ngân hàng. Hiện các chi nhánh NHTM giải ngân được khoảng 2.012 tỷ đồng cho 920 khách hàng kể từ 23/01/2020. Theo báo cáo đánh giá của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh tỉnh Vĩnh Long, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ngân hàng trên địa bàn tỉnh đến 30/6/2020 đạt 29.821 tỷ đồng, tăng 4,58% so với đầu năm 2020, thấp hơn mức tăng 8,26% của cùng kỳ năm trước. Trong đó, dư nợ cho vay trung - dài hạn đạt 12.977 tỷ đồng, chiếm 43,52% tổng dư nợ cho vay, giảm 2,54% so với đầu năm. Mặt khác, tốc độ tăng trưởng tín dụng tiêu dùng giảm 0,2% so với cùng kỳ năm trước. (Bảng 2)
 

 
Bên cạnh đó, các ngân hàng cũng có nhiều biện pháp hỗ trợ khách hàng, nhất là DN nhỏ và vừa theo Thông tư số 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 Quy định về việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19 (sau đây gọi tắt là Thông tư 01). Tính đến hết tháng 6/2020, toàn hệ thống NHTM trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ cho 250 khách hàng với dư nợ là 290 tỷ đồng (trong đó có 18 khách hàng DN với dư nợ 205 tỷ đồng); miễn, giảm lãi và giữ nguyên nhóm nợ cho 1.042 khách hàng với dư nợ 1.158 tỷ đồng (trong đó có 62 khách hàng DN với dư nợ 478 tỷ đồng). 
 
Về tình hình nợ quá hạn / nợ xấu 
 
Đại dịch Covid-19 bùng phát đã làm việc lưu thông hàng hóa trở nên ách tắc, sản xuất kinh doanh đình trệ, lực lượng lao động tham gia sản xuất bị cắt giảm, nhu cầu tiêu thụ giảm làm cho kim ngạch xuất khẩu trong tháng 4/2020 của tỉnh Vĩnh Long giảm mạnh hơn 20% so với tháng 3/2020. Hầu hết các mặt hàng đều có mức xuất khẩu giảm, trong đó giảm mạnh nhất là hàng thủ công mỹ nghệ với tỷ lệ 65,91%; gạo giảm 42,29%; thủy sản đông lạnh giảm 40,28%. Hơn nữa, nếu có đầu ra thì lại thiếu nguồn nguyên liệu đầu vào do các thị trường nhập khẩu nguyên vật liệu bị gián đoạn vì phần lớn nguyên vật liệu nhập khẩu từ Trung Quốc. Cụ thể, so với tháng 3/2020, chỉ số sản xuất công nghiệp của ngành công nghiệp sản xuất đồ uống giảm 39,75%; sản xuất thuốc, hóa dược và dược liệu giảm 21,77%; sản xuất trang phục giảm 16,94%,... (Kim Ngân, 2020). Tính đến ngày 30/6/2020, tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh Vĩnh Long giảm 5,84% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, có thể thấy với việc nền kinh tế rơi vào tình trạng trì trệ, chuỗi cung ứng bị gián đoạn thì DN chính là những đối tượng gặp khó khăn đầu tiên, từ đó, ảnh hưởng đến năng lực trả nợ vay cho các ngân hàng. 
 
Trong 6 tháng đầu năm 2020, tỉnh Vĩnh Long có 88 DN gặp khó khăn trong tìm kiếm thị trường, sản xuất kinh doanh không hiệu quả nên buộc phải tạm ngừng hoạt động, tăng 8,64% so với cùng kỳ năm 2019. Điều này dẫn đến số lượng khách hàng không có khả năng trả nợ đúng hạn gia tăng và từ đó gia tăng tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu tại các NHTM. Nhiều mặt hàng là thế mạnh của địa phương như lúa gạo, hàng nông sản, thủy sản, giày da, hàng thủ công mỹ nghệ có thị trường xuất khẩu và nguồn nguyên liệu nhập khẩu chính từ Trung Quốc đều chịu ảnh hưởng nặng nề từ dịch bệnh Covid-19. Những DN trong các lĩnh vực này chiếm tỷ trọng khá lớn trong số khách hàng của các NHTM, do đó, nguy cơ gia tăng nợ xấu là khó tránh khỏi. 
 
Theo báo cáo đánh giá của NHNN Chi nhánh tỉnh Vĩnh Long, số dư nợ xấu đến ngày 30/6/2020 là 362 tỷ đồng, chiếm 1,21% trên tổng dư nợ. Tuy tỷ lệ này vẫn nằm trong mức cho phép của Thống đốc NHNN nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro do tình hình dịch bệnh và ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh của khách hàng nên tỷ lệ nợ xấu có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới.
 
Ngoài ra, đối với các DN, mặc dù doanh thu sụt giảm mạnh nhưng vẫn phải duy trì các khoản chi phí như tiền lương, thuê mặt bằng, chi phí mua ngoài, đặc biệt là thanh toán cho các khoản vay, trả lãi ngân hàng. Vì thế, dịch bệnh kéo dài có thể làm gia tăng nợ xấu do nhiều DN có thể chậm thanh toán. Trong giai đoạn thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19 gắn với khôi phục sản xuất kinh doanh, dịch vụ; bảo đảm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đời sống đại bộ phận dân cư từng bước phục hồi và ổn định nên nguồn vốn huy động và cho vay của các NHTM trên địa bàn vẫn ổn định nhưng tình hình nợ xấu có xu hướng tăng do bị tác động của dịch Covid- 19.
 
Về tình hình lợi nhuận ngân hàng 
 
Dự báo, lợi nhuận của các ngân hàng sẽ giảm tương đối. Điều này là hệ quả tất yếu khi tỷ trọng nguồn thu từ hoạt động tín dụng vẫn chiếm đa số trong tổng thu của ngân hàng. Mặt khác, sự ra đời của Thông tư 01 cũng ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu của các NHTM. Theo đó, hàng loạt các mức lãi suất cơ bản được NHNN điều chỉnh giảm từ ngày 17/3/2020. Vì vậy, số tiền giảm đi khi áp dụng các ưu đãi này sẽ làm giảm lợi nhuận của các ngân hàng. Các chính sách hỗ trợ, san sẻ rủi ro với khách hàng như vậy chắc chắn sẽ làm giảm đáng kể nguồn thu nhập từ hoạt động tín dụng của các NHTM. 
 
Mặt khác, nguồn thu nhập của các ngân hàng không những chỉ chịu ảnh hưởng từ sự sụt giảm của hoạt động tín dụng mà nguồn thu từ phí dịch vụ cũng bị ảnh hưởng tiêu cực khi mọi giao dịch, thanh toán trong nền kinh tế bị chậm lại. Bên cạnh đó, các ngân hàng cũng đang phải dồn lực đánh giá, xem xét cơ cấu thời hạn trả nợ cho các khoản vay bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, vừa hỗ trợ cho khách hàng, vừa tránh bùng phát nợ xấu. Kết quả là biên độ lãi ròng của các ngân hàng giảm do chi phí đầu vào tăng và chi phí đầu ra giảm nhằm hỗ trợ các DN vượt qua giai đoạn khó khăn, nhất là chi phí trích lập dự phòng rủi ro (tăng 60% so với cùng kỳ năm trước), từ đó lợi nhuận của các ngân hàng ít nhiều cũng bị ảnh hưởng.
 
Nhìn chung, dịch Covid-19 đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các NHTM trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long nói riêng và cả nước nói chung ở hầu hết các khía cạnh: Hoạt động tác nghiệp hằng ngày, tốc độ tăng trưởng huy động vốn, tín dụng, nợ xấu và cuối cùng là lợi nhuận ngân hàng. Tuy nhiên, ở mỗi khía cạnh chịu ảnh hưởng từ dịch Covid-19 đều có một số cơ hội riêng mà các ngân hàng cần phải nắm bắt.
 
3. Cơ hội của các NHTM trong dịch Covid-19
 
Mặc dù dịch bệnh Covid-19 đã ảnh hưởng đến hoạt động của các NHTM trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long, tuy nhiên, đó cũng là cơ hội để các ngân hàng nhìn lại chính mình với những thiếu sót, hạn chế trong quá trình hoạt động và từ đó có những giải pháp khắc phục. Những cơ hội có thể đề cập đến là:
 
Thứ nhất, khó khăn của dịch bệnh sẽ giúp NHTM nhận ra điểm yếu của chính mình. Các yếu tố vĩ mô luôn bất định, khó lường, nếu ngân hàng không có khả năng tự chủ thì sẽ phải luôn chống đỡ, không chủ động được. Vì vậy, dịch bệnh Covid-19 là cơ hội để các NHTM thấy được các điểm yếu của mình.
 
Thứ hai, đây cũng chính là cơ hội để sắp xếp, cơ cấu lại, đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu các NHTM. Đây là lúc các ngân hàng nhìn lại cơ cấu hoạt động của mình như cơ cấu doanh thu, chi phí, khách hàng, nhân sự, danh mục đầu tư,... đã hợp lý chưa. Nguyên nhân của những tồn tại này là đâu? Sau đó, các ngân hàng phải đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu từng lĩnh vực, từng bộ phận. Làm sao phải xây dựng được một NHTM hoạt động tự chủ, đa dạng hóa hoạt động, ít phụ thuộc vào hoạt động tín dụng, có khả năng phòng, chống và thích ứng với các biến động bên ngoài nhiều hơn.
 
Thứ ba, dịch bệnh Covid-19 là cơ hội để các ngân hàng kiểm định tính hiệu quả của các chính sách đã xây dựng về quản trị rủi ro, trong đó có rủi ro hoạt động. Đây là cơ hội tốt để ngân hàng biết được quy trình hoạt động và hệ thống nhân sự hiện tại có vận hành hiệu quả không, chỗ nào cần điều chỉnh để tối ưu hơn,... Ngoài ra, đây cũng là cơ hội để các NHTM nhìn lại và hoàn thiện các kịch bản phòng, chống các loại rủi ro trong hoạt động kinh doanh ngân hàng, trong đó có cả rủi ro từ các yếu tố bên ngoài như dịch bệnh. Từ đó, hình thành các phương án hoạt động đối phó với những khủng hoảng hoặc sự kiện bất khả kháng tốt hơn.
 
Thứ tư, dịch bệnh Covid-19 cũng đã làm thay đổi nhận thức và hành vi sử dụng công nghệ, thói quen sử dụng tiền mặt của người dân. Đó là cơ hội để NHTM triển khai và đẩy mạnh các dịch vụ ngân hàng điện tử, góp phần giúp các NHTM tăng tỷ trọng và lợi nhuận từ hoạt động phi tín dụng. Theo báo cáo thống kê của Công ty Công nghệ thông tin Vnetwork, hiện đang có 68,17 triệu người đang sử dụng dịch vụ internet tại Việt Nam vào tháng 01/2020. Trong đó, tổng số người sử dụng các dịch vụ có liên quan tới internet tại Việt Nam đã chính thức tăng khoảng 6,2 triệu người (tăng hơn 10%) so với thời điểm cuối năm 2019. Do vậy, trong bối cảnh bệnh dịch, lấy nguy để chuyển thành cơ nhằm thúc đẩy nhanh và mạnh hơn nữa việc phát triển giao dịch số dựa trên Internet banking, mobile banking là phù hợp.
 
4. Giải pháp ứng phó và khắc phục trong thời gian tới
 
Trước những diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, NHNN Chi nhánh tỉnh Vĩnh Long đã triển khai kịp thời các giải pháp chính sách như điều chỉnh giảm lãi suất; cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ, giảm đồng thời các mức lãi suất điều hành để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, miễn, giảm phí thanh toán. Hiện tại, theo tinh thần của Thông tư 01, nhiều ngân hàng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long như Vietinbank, Vietcombank, BIDV, ACB, Sacombank,... đã triển khai các gói tín dụng với lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 0,5 - 2% nhằm hỗ trợ các khách hàng cá nhân, DN vượt qua khó khăn. Tuy nhiên, để các gói tín dụng thật sự phát huy hiệu quả và các DN có thể vượt qua giai đoạn hậu Covid-19, bài viết đề xuất một số giải pháp sau:
 
Một là, NHNN Chi nhánh tỉnh Vĩnh Long tiếp tục thực hiện công tác đầu mối, chỉ đạo các tổ chức tín dụng trên địa bàn thực hiện các giải pháp hỗ trợ khách hàng bị thiệt hại do dịch Covid-19 như miễn, giảm lãi vay cho các khoản vay hiện hữu bị ảnh hưởng gián tiếp, cơ cấu lại nợ, kéo giãn thời gian trả nợ và các chính sách đặc biệt khác, góp phần đẩy nhanh tiến độ khôi phục ổn định sản xuất, kinh doanh.  
 
Hai là, bên cạnh việc hỗ trợ về tín dụng cho DN, các NHTM trên địa bàn nên tiếp tục cân nhắc giảm lãi suất trong ngắn hạn và linh hoạt về thời điểm hoàn trả lãi suất và gốc đối với các khoản vay cũ và mới của DN. Để làm tốt việc này, đòi hỏi các NHTM phải thực hiện rà soát, đánh giá lại từng khách hàng. Ngoài ra, các NHTM cần có các sản phẩm tín dụng ngắn hạn chuyên biệt hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chịu tác động của Covid-19 như: Tài trợ hàng tồn kho, cho vay hỗ trợ xuất khẩu nhanh; cung cấp cho DN nhỏ và vừa đạt được doanh số tiêu thụ thông qua hoạt động hỗ trợ xuất khẩu, đồng thời hỗ trợ điều tiết thị trường thông qua kênh phân phối trong nước. Bên cạnh đó, các ngân hàng cũng cần có những giải pháp nhằm khuyến khích khách hàng sử dụng nhiều hơn dịch vụ ngân hàng số; phát triển trước các chính sách, sản phẩm để đáp ứng nhu cầu của khách hàng phù hợp với xu hướng thị trường trong và sau dịch bệnh (nhất là mảng bán lẻ).
 
Ba là, về phía khách hàng, đặc biệt là các DN, khi vay vốn cần xây dựng và triển khai các phương án, dự án thực sự khả thi, tập trung các nguồn lực thực hiện có hiệu quả, cân đối được nguồn trả nợ. Cùng với đó cũng cần phối hợp chặt chẽ với các tổ chức tín dụng, minh bạch tài chính, chứng minh khó khăn, thiệt hại để đúng đối tượng hỗ trợ, không trục lợi chính sách đối với cả khách hàng và ngân hàng. Đây chính là cơ sở để khách hàng có thể khôi phục sản xuất và phát triển; đồng thời giúp các tổ chức tín dụng đảm bảo được hiệu quả tín dụng.
 
Bốn là, về phía UBND tỉnh Vĩnh Long, cần tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền các biện pháp, giải pháp về tiền tệ, tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ và NHNN với các DN, người dân trên địa bàn. Thành lập tổ thường trực, duy trì số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận và xử lý các khó khăn, vướng mắc và đề xuất, kiến nghị của khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Giám sát, thanh tra tổ chức tín dụng, quỹ tín dụng nhân dân trong việc chấp hành các quy định về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ, cho vay mới đối với khách hàng gặp khó khăn. Xử lý nghiêm các trường hợp thiếu trách nhiệm, không chấp hành chủ trương, chậm xử lý, cố tình gây khó khăn, phiền hà hoặc lợi dụng chính sách hỗ trợ để làm sai lệch chủ trương. Các chi nhánh NHTM, quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn cần cải cách về thủ tục, rút ngắn thời gian thẩm định, xét duyệt cho vay.
 
5. Kết luận
 
Đại dịch Covid-19 đã và đang tác động tiêu cực đến kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Trước tình hình này, hệ thống ngân hàng Việt Nam cũng như các NHTM trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long đã tích cực thực hiện, triển khai nhiều giải pháp để hỗ trợ khách hàng cùng vượt qua khó khăn. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, bản thân các NHTM cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Vì thế, trong hoàn cảnh này, các NHTM cần phải phân tích, đánh giá được những thách thức và cơ hội để có những giải pháp ứng phó kịp thời nhằm giảm thiểu những rủi ro trong nhiều năm hậu dịch.
 
 
¹ Tăng trưởng tín dụng tính đến thời điểm ngày 19/6/2020 trong giai đoạn của các năm từ 2016 đến 2020 lần lượt là 6,2%; 7,54%; 6,35%; 6,22% và 2,45%.
 
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
 
- Anh Vũ (2020), Covid 19 khiến 34.900 doanh nghiệp đóng cửa, giải thể, phá sản. Truy cập ngày 16/6/2020 từ https://thanhnien.vn/tai-chinh-kinh-doanh/covid-19-khien-34900-doanh-nghiep-dong-cua-giai-the-pha-san-1206919.html.
 
- Cục Thống kê tỉnh Vĩnh Long (2020), Tổng quan tình hình kinh tế xã hội tỉnh Vĩnh Long 6 tháng đầu năm 2020. Truy cập ngày 22/7/2020 từ http://www.thongkevinhlong.gov.vn/ChiTietTin.aspx?id=2224&&parentpage=TinTuc.aspx.
 
- Đỗ Thị Thủy (2020), Tác động và giải pháp ứng phó dịch bệnh Covid-19 của ngân hàng thương mại Việt Nam. Truy cập ngày 16/6/2020 từ   http://thitruongtaichinhtiente.vn/tac-dong-va-giai-phap-ung-pho-dich-benh-covid-19-cua-ngan-hang-thuong-mai-viet-nam-27488.html.
 
- Ella Zoe Doan (2020), Concern due to Covid-19 among businesses in Vietnam 2020. Truy cập ngày 25/6/2020 từ https://www.statista.com/statistics/1102846/vietnam-business-concerns-after-covid-19-outbreak/
 
- Kim Ngân (2020), Vĩnh Long: Đồng bộ 3 giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sau dịch. Truy cập ngày 16/6/2020 từ https://congthuong.vn/vinh-long-dong-bo-3-giai-phap-ho-tro-doanh-nghiep-phuc-hoi-sau-dich-137289.html. 
 
- NHNN Chi nhánh Vĩnh Long (2020). Báo cáo về tình hình hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long trong 6 tháng đầu năm 2020.
 
- NHNN (2020), Thông tư số 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 Quy định về việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19
 
- NHNN (2020), Quyết định số 919/QĐ-NHNN ngày 12/5/2020 về mức lãi suất tối đa đối với tiền gửi bằng đồng Việt Nam (VND) của tổ chức, cá nhân tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (TCTD) theo quy định tại Thông tư số 07/2014/TT-NHNN ngày 17/3/2014.
 
- NHNN (2020), Quyết định số 920/QĐ-NHNN ngày 12/5/2020 về mức lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND của TCTD đối với khách hàng vay để đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ một số lĩnh vực, ngành kinh tế theo quy định tại Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016.
 
- Tổng cục Thống kê (2020), Báo cáo tình hình kinh tế xã hội quý II và 6 tháng đầu năm 2020. Truy cập ngày 16/6/2020 từ https://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=621&ItemID=19651.
 
- Vnetwork (2020), Thống kê Internet Việt Nam 2020. Truy cập ngày 27/7/2020 từ https://vnetwork.vn/news/thong-ke-internet-viet-nam-2020.


Phạm Ngọc Phong
Nguyễn Thị Ánh Ngọc
Võ Thanh Lâm 

TCNH Số 18/2020

Bình luận Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
Tâm lý nhà đầu tư trên thị trường tài chính Việt Nam

Thị trường tiền tệ

Trên thị trường, tâm lý các nhà đầu tư luôn chi phối rất lớn đến mức độ ổn định của thị trường, đặc biệt là đối với thị trường tài chính, sự tác động của yếu tố tâm lý luôn diễn biến rất phức tạp, khiến thị trường tài chính luôn tiềm ẩn yếu tố bất ổn định rất cao